কম্পিউটাৰ সচেতনতা – মাষ্টৰ পুনৰীক্ষণ পত্ৰ
(প্ৰতিটো RRB পৰীক্ষাৰ বাবে ৬০ মিনিটৰ এক দ্ৰুত পৰ্যবেক্ষণ – NTPC, Group-D, ALP, JE)

=====================================================

বিভাগ-১ : মূল ধাৰণাসমূহ – শীৰ্ষ ৩০

বিভাগ-২ : সূত্ৰ আৰু শ্বৰ্টকাট

1. সংৰক্ষণ একক: 1 K = 2¹⁰ = 1024; 1 M = 2²⁰; 1 G = 2³⁰; 1 T = 2⁴⁰
2. N বিট → 2ᴺ নমুনা (যেনে: 8 বিট = 256 মান 0-255)।
3. বড = প্ৰতীক/ছেকেণ্ড; bps = বিট/ছেকেণ্ড; bps = বড × বিট/প্ৰতীক।
4. RAM প্ৰৱেশ-সময় µs→ns: HDD ~10 ms = 10×10⁶ ns; SSD ~100 µs = 10⁵ ns; কেশ ~1 ns।
5. থ্ৰুপুট = (ডাটাৰ আকাৰ × 8) ÷ সময়(ছেকেণ্ড) → Mbps।
6. 1 Mbps = 10⁶ bps; 1 MBps = 8 Mbps (B=বাইট, b=বিট)।
   7 | হেক্স→বাইনাৰী: প্ৰতিটো হেক্স ডিজিটক 4-বিটৰে সলনি কৰা (F = 1111)।
   8 | বাইনাৰী→ডেচিমেল: বিট×2ⁿ যোগ কৰা (n সোঁফালৰ 0 ৰ পৰা আৰম্ভ)।
   9 | টু’চ কমপ্লিমেণ্ট নেগেটিভ: বিটবোৰ উল্টোৱা +1।
   10 | ডিস্ক ক্ষমতা = চিলিণ্ডাৰ × হেড × ছেক্টৰ × 512 B।
   11 | ৰঙৰ গভীৰতা: 24-বিট → 16.7 M ৰং (2²⁴)।
   12 | প্ৰিণ্টাৰ ppm ৰেটিং: মিনিটত পৃষ্ঠা; উচ্চ = দ্ৰুত।
   13 | MTBF: Mean Time Between Failures ↑ = নিৰ্ভৰযোগ্যতা ↑।
   14 | বেণ্ডৱিড্থ × ডিলে = বেণ্ডৱিড্থ-ডিলে প্ৰ’ডাক্ট (TCP উইণ্ড’)।
   15 | গতি-বৃদ্ধি (আমডাহল) = 1 ÷ [(1-P) + P/S]।

বিভাগ-৩ : ৫০টা জানিবলগীয়া তথ্য 1 প্ৰথম কম্পিউটাৰ: ENIAC (১৯৪৬) – ডেচিমেল, ভেকিউম টিউব।
2 প্ৰথম মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ: ইণ্টেল ৪০০৪ (১৯৭১) – ৪-বিট।
3 কম্পিউটাৰৰ জনক: চাৰ্লছ বেবেজ (এনালিটিকেল ইঞ্জিন)।
4 মহিলা প্ৰগ্ৰামাৰ: এডা লাভলেছ (প্ৰথম এলগৰিদম)।
5 ট্ৰানজিষ্টৰৰ আৱিষ্কাৰ: ১৯৪৭ বেল লেবৰেটৰী (বাৰ্ডিন, ব্ৰাটেইন, শ্বকলি)।
6 IC আৱিষ্কাৰ: জেক কিল্বি (১৯৫৮)।
7 ম’ৰৰ সূত্ৰ: প্ৰায় ২ বছৰত ট্ৰানজিষ্টৰ দুগুণ হয়।
8 সুপাৰ-কম্পিউটাৰ PARAM (ভাৰত) ১৯৯১; আটাইতকৈ নতুন: PARAM সিদ্ধি-AI।
9 ২০২৩ চনলৈকে ভাৰতৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত সুপাৰকম্পিউটাৰ: PARAM অনন্ত (NSM-ৰ অধীনত)।
10 TOP500 তালিকাই LINPACK বেঞ্চমাৰ্ক ব্যৱহাৰ কৰে।
11 ASCII: 7-বিট (১২৮); Extended 8-বিট (২৫৬)।
12 ইউনিক’ড: UTF-8 ডিফল্ট ৱেব; 32-বিটই সকলো লিপি সামৰে।
13 www ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ: World Wide Web; আৱিষ্কাৰক টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লী (CERN, ১৯৮৯)।
14 HTTP ডিফল্ট পৰ্ট: 80; HTTPS: 443।
15 HTML: হাইপাৰ-টেক্স্ট মাৰ্কআপ লেংগুৱেজ।
16 XML-এ ডাটা বহন কৰে; JSON API-ৰ বাবে পাতল।
17 OSI স্তৰ: 7 (Please Do Not Throw Sausage Pizza Away)।
18 TCP: নিৰ্ভৰযোগ্য, সংযোগ-ভিত্তিক; UDP: দ্ৰুত, সংযোগ-বিহীন।
19 IP বৰ্তমান সংস্কৰণ: IPv6 (128-বিট); লুপবেক ::1।
20 Class-A IP: 1-126 (ডিফল্ট মাস্ক 255.0.0.0)।
21 DHCP: IP স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে দিয়ে।
22 DNS পৰ্ট: 53; ড’মেইন↔IP ৰূপান্তৰ কৰে।
23 SMTP: মেইল পঠিয়ায় (পৰ্ট 25); POP3-এ গ্ৰহণ কৰে (110); IMAP (143)।
24 FTP পৰ্ট: 20 (ডাটা), 21 (কণ্ট্ৰ’ল)।
25 টেলনেট পৰ্ট 23; SSH সুৰক্ষিত প্ৰতিস্থাপন পৰ্ট 22।
26 Wi-Fi 6 (802.11ax) শীৰ্ষ গতি 9.6 Gbps।
27 ব্লুটুথৰ পৰিসৰ: Class-1 100 m; আটাইতকৈ নতুন সংস্কৰণ 5.3।
28 5G শীৰ্ষ ডাটা: 20 Gbps; লেটেন্সি 1 ms।
29 ভাৰতনেট: NOFN – 2.5 লাখ GPON ফাইবাৰ গাঁৱলৈ।
30 ডিজিটেল ইণ্ডিয়া আৰম্ভ ১ জুলাই ২০১৫।
31 UMANG এপ: Unified Mobile Application for New-age Governance।
32 আধাৰ: 12-ডিজিট UIDAI; বায়’মেট্ৰিক।
33 টেলি: একাউণ্টিং ছফ্টৱেৰ (ভাৰতীয়)।
34 SAP: জাৰ্মান ERP; মডিউল FI, HR, MM।
35 অৰেকল: RDBMS; MySQL মুক্ত-উৎস অৰেকলৰ মালিকানাধীন।
36 SQL ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ: Structured Query Language।
37 প্ৰাথমিক চাবি: অদ্বিতীয়, NULL নহয়; বিদেশী চাবিয়ে পিতৃ-মাতৃক সূচায়।
38 নৰ্মেল ফৰ্ম: 1NF→5NF (BCNF মাজত)।
39 ACID ধৰ্ম: Atomicity, Consistency, Isolation, Durability।
40 ব্লকচেইন: বিতৰিত লেজাৰ; SHA-256 হেচ।
41 ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সি বিটকইন সৃষ্টিকাৰী: ছাটোশি নাকামোটা (২০০৯)।
42 ৰেনছমৱেৰ: ডাটা এনক্ৰিপ্ট কৰে, টকা দাবী কৰে; WannaCry ২০১৭।
43 ফায়াৰৱলৰ প্ৰকাৰ: পেকেট-ফিল্টাৰ, ষ্টেটফুল, প্ৰক্সি, NGFW।
44 এণ্টিভাইৰাছ হিউৰিষ্টিক: আচৰণৰ দ্বাৰা অজ্ঞাত চিনাক্ত কৰে।
45 CAPTCHA: মানুহ আৰু বটৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা (ট্যুৰিং টেষ্ট)।
46 OCR: Optical Character Recognition।
47 QR-ক’ড: 2-D মেট্ৰিক্স; 4296 এলফানিউমৰিক ধৰে।
48 VoLTE: Voice over LTE; 2G/3G ভইচতকৈ ভাল।
49 মিৰৰিং: RAID-1; ষ্ট্ৰাইপিং: RAID-0; পেৰিটি: RAID-5।
50 CMOS বেটাৰী: 3 V কইন চেল; BIOS ছেটিং জীয়াই ৰাখে।

বিভাগ-৪ : আগৰ বছৰৰ প্ৰৱণতা (RRB NTPC আৰু Group-D) • হাৰ্ডৱেৰ-প্ৰশ্ন ≈ ৩৫ % (পৰ্ট, মেমৰি, ডিভাইচ)
• ছফ্টৱেৰ/OS ≈ ২০ % (উইণ্ড’জ, লিনাক্স বুট, কাৰ্য)
• MS-Office/শ্বৰ্টকাট ≈ ১৫ % (ৱৰ্ড, এক্সেল, PPT)
• নেটৱৰ্কিং/ৱেব ≈ ১০ % (HTTP, SMTP, Wi-Fi জেনেৰেচন)
• চাইবাৰ সুৰক্ষা/সংক্ষিপ্ত ৰূপ ≈ ১০ %
• DBMS/সংখ্যা পদ্ধতি ≈ ৫ %
• ভাৰত চৰকাৰৰ IT যোজনা ≈ ৫ %
২০১৬-২০২৩ CBT-সমূহত ওজন অপরিবৰ্তিত।

বিভাগ-৫ : ১০০টা এক-শাৰী কেপচুল 1 ENIAC-ৰ ওজন ২৭ টন।
2 ভেকিউম টিউব ট্ৰানজিষ্টৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপিত (২য় জেনেৰেচন)।
3 ৩য় জেনেৰেচন: IC; ৪ৰ্থ জেনেৰেচন: VLSI/মাইক্ৰ’।
৫ম জেনেৰেচন: AI/উ-সমান্তৰাল।
4 MICR চেক ক’ড: ৯-ডিজিট; মুম্বাই 400002 007।
5 CRT ৰ সম্পূৰ্ণ নাম: Cathode Ray Tube।
6 TFT = Thin Film Transistor LCD।
7 LED স্ক্ৰীণে Light-Emitting Diodes ব্যৱহাৰ কৰে।
8 প্লাজমা স্ক্ৰীণ আয়নিত গেছ; অৱ্যৱহৃত।
9 OLED: Organic LED – নমনীয়।
10 টাচ-স্ক্ৰীণৰ প্ৰকাৰ: ৰেজিষ্টিভ, কেপাচিটিভ (ফোন), IR, SAW।
11 আটাইতকৈ পাতল সংৰক্ষণ মাধ্যম: DNA (প্ৰায়োগিক)।
12 ব্লু-ৰে: 25 GB একক স্তৰ; 50 GB দ্বৈত।
13 SATA III গতি: 6 Gbps।
14 NVMe over PCIe ×4 ≈ 3.5 GB/s।
15 DDR5 ভল্টেজ: 1.1 V (DDR4 1.2 V)।
16 কেশ স্তৰ: L1 < L2 < L3 (আকাৰ↑, গতি↓)।
17 ৰেজিষ্টাৰ আকাৰ 64-বিট ⇒ 16 EB লৈ এড্ৰেছ কৰিব পাৰে।
18 RISC: কম চক্ৰ/নিৰ্দেশ; CISC: জটিল নিৰ্দেশ।
19 পাইপলাইন বাধা: ডাটা, কণ্ট্ৰ’ল, ষ্ট্ৰাকচাৰেল।
20 সুপাৰস্কেলাৰ: চক্ৰত >1 নিৰ্দেশ জাৰি কৰে।
21 USB-C উল্টাব পৰা; 100 W শক্তি সমৰ্থন কৰে।
22 থাণ্ডাৰবোল্ট 4: 40 Gbps, ডেইজি-চেইন 4 ডিসপ্লে।
23 HDMI প্ৰকাৰ: অডিঅ’+ভিডিঅ’; সৰ্বোচ্চ 48 Gbps (সংস্কৰণ 2.1)।
4 Gbps DisplayPort 2.0 80 Gbps।
25 স্কেনাৰ একক: DPI (ডট পাৰ ইঞ্চি)।
26 প্লটাৰ: ভেক্টৰ গ্ৰাফিক্স; CAD।
27 3-D প্ৰিণ্টাৰ টেকন’লজি: FDM, SLA, SLS।
28 বাৰক’ড প্ৰথমে ব্যৱহৃত ১৯৭৪ (ৰিগলি গাম)।
29 QR ডেন্ছ’ ৱেভ (জাপান) ১৯৯৪-ত আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।
30 DPI বনাম PPI: DPI হাৰ্ডৱেৰ, PPI ডিজিটেল ইমেজ।
31 লেজাৰ প্ৰিণ্টাৰৰ অংশ: ড্ৰাম, ট’নাৰ, ফিউজাৰ।
32 পৃষ্ঠা-বৰ্ণনা ভাষা: প’ষ্টস্ক্ৰিপ্ট, PCL।
33 মাল্টিপ্ৰগ্ৰামিং: মেমৰিত বহুতো কাম।
34 মাল্টিপ্ৰচেছিং: বহুতো CPU সমান্তৰাল।
35 সময়-ভাগাভাগি: আন্তঃক্ৰিয়াশীল বহু-ব্যৱহাৰকাৰী।
36 থ্ৰেড বনাম প্ৰচেছ: থ্ৰেডবোৰে এড্ৰেছ স্পেচ ভাগ-বতৰা কৰে।
37 ডেডলক অৱস্থা: Mutual, Hold-wait, No-preempt, Circular।
38 বেংকাৰৰ এলগ’: ডেডলক এভয়ডেন্স।
39 পৃষ্ঠা ত্ৰুটি: প্ৰয়োজনীয় পৃষ্ঠা RAM-ত নাই।
40 ছেগমেণ্টেশ্যন: ভেৰিয়েবল-আকাৰৰ মেমৰি খণ্ড।
41 ভাৰ্চুৱেল মেমৰি আকাৰ ≤ এড্ৰেছ বাছ প্ৰস্থ।
42 উইণ্ড’জ প্ৰথম সংস্কৰণ: ১৯৮৫ (MS-DOS শ্বেল)।
43 লিনাক্স মাস্কট: টাক্স পেংগুইন।
44 macOS ভিত্তি: ডাৰউইন (ইউনিক্স)।
45 এণ্ড্ৰইড কাৰ্নেল: লিনাক্স; iOS কাৰ্নেল: ডাৰউইন।
46 মুক্ত-উৎস লাইচেন্স: GPL, Apache, MIT।
47 শ্বেয়াৰৱেৰ: বিনামূলীয়া চেষ্টা, পিছত দিয়া।
48 ফাৰ্মৱেৰ আপডেটক “ফ্লেচিং” বোলে।
49 ডিভাইচ ড্ৰাইভাৰ: OS-কাৰ্নেল মডিউল।
50 প্লাগ-এণ্ড-প্লে: স্বয়ং-কনফিগাৰ IRQ/DMA।
51 স্প্ৰেডশ্বিট চেল ছেকশ্যন: শাৰী-স্তম্ভ।
52 এক্সেলত পৰম উল্লেখ: $A$1।
53 পিভট টেবুল: ডাঙৰ ডাটা সংক্ষিপ্ত কৰে।
54 VLOOKUP-এ প্ৰথম স্তম্ভ বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ সন্ধান কৰে।
55 পাৱাৰপইণ্ট এক্সটেনশ্যন: .pptx (Office Open XML)।
56 স্লাইড মাষ্টাৰ: গ্ল’বেল টেমপ্লেট।
57 DBMS = ডাটাবেছ + পৰিচালনা ব্যৱস্থা।
58 টাপল = শাৰী; এট্ৰিবিউট = স্তম্ভ।
59 DDL: CREATE, ALTER, DROP।
60 DML: SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE।
61 DCL: GRANT, REVOKE।
62 TCL: COMMIT, ROLLBACK, SAVEPOINT।
63 জইন প্ৰকাৰ: Inner, Left, Right, Full, Self, Cross।
64 ভিউ: ভাৰ্চুৱেল টেবুল; সুৰক্ষাৰ বাবে।
65 ইণ্ডেক্সিং সন্ধান দ্ৰুত কৰে; B-tree সাধাৰণ।
66 SQL ৱাইল্ডকাৰ্ড: % (বহুত), _ (এটা)।
67 শীৰ্ষ-স্তৰৰ ড’মেইন: .gov, .in, .org, .com।
68 URL অংশ: protocol://domain:port/path?query।
69 কুকি: ≤ 4 KB; প্ৰতি ড’মেইনত সৰ্বোচ্চ ৫০টা।
70 ফিছিং: নকল মেইল/ৱেবছাইট।
71 স্পুফিং: জাল প্ৰেৰক IP।
72 স্পাইৱেৰ: গোপনে কাৰ্যকলাপ ৰেকৰ্ড কৰে।
73 ট্ৰ’জান: বৈধ যেন লাগে, লুকাই থকা ক্ষতিকাৰক।
74 ৰুটকিট: মেলৱেৰৰ অস্তিত্ব লুকুৱায়।
75 DDoS: Distributed Denial of Service।
76 দুই-গুণক: পাছৱৰ্ড + OTP/হাৰ্ডৱেৰ।
77 VPN: Virtual Private Network; টানেলিং।
78 PGP: Pretty Good Privacy; ইমেইল এনক্ৰিপশ্যন।
79 HTTPS-এ TLS (আগৰ SSL) ব্যৱহাৰ কৰে।
80 WPA3 আটাইতকৈ নতুন Wi-Fi সুৰক্ষা মান।
81 বিটকইন কেপ: ২১ নিযুত কইন।
82 NFT: Non-Fungible Token (মালিকানা)।
83 এজ কম্পিউটিং: ডাটা উৎসৰ ওচৰত প্ৰচেছ কৰে।
84 ফগ: ক্লাউড-টু-থিং কন্টিনিউৱাম।
85 হাডুপ: HDFS + MapReduce; ডাঙৰ-ডাটা।
86 NoSQL প্ৰকাৰ: Key-value, Document, Column, Graph।
87 MongoDB-এ BSON ডকুমেণ্ট সংৰক্ষণ কৰে।
88 AWS: Amazon Web Services – ২০০৬ আৰম্ভ।
89 এজুৰ মাইক্ৰ’ছফ্টৰ দ্বাৰা; GCP গুগলৰ দ্বাৰা।
90 SaaS উদাহৰণ: Gmail; PaaS: Google App Engine; IaaS: EC2।
91 ডিজিটেল লকাৰ: 10 MB বিনামূলীয়া স্থান (gov.in)।
92 e-Certificate = ডিজিলকাৰৰ দ্বাৰা জাৰি কৰা = আইনীভাৱে বৈধ।
93 SWAYAM: MOOCs প্লেটফৰ্ম (MHRD)।
94 JAM ত্ৰিত্ব: জন-ধন, আধাৰ, ম’বাইল। | 95 UPI NPCI-ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত; PIN 4-6 ডিজিট। | 96 BHIM এপ: ভাৰতৰ টকাৰ বাবে ইণ্টাৰফেচ। | 97 ৰুপে: ভাৰতীয় কাৰ্ড নেটৱৰ্ক; NPCI। | 98 FASTag: RFID ট’ল; ২০২৩-ত ৯৬ % কভাৰেজ। | 99 e-KYC = আধাৰ-ভিত্তিক কাগজবিহীন KYC। | 100 MeitY: Ministry of Electronics & IT (ভাৰত)।

বিভাগ-৬ : সাধাৰণ বিভ্ৰান্তি দূৰীকৰণ | প্ৰায়ে বিভ্ৰান্ত | শুদ্ধ তথ্য | | RAM বনাম ROM | RAM অস্থায়ী পঢ়া-লিখা; ROM স্থায়ী প্ৰধানতঃ পঢ়া। | | ভাইৰাছ বনাম ৱৰ্ম | ভাইৰাছৰ হষ্ট ফাইলৰ প্ৰয়োজন; ৱৰ্ম স্বতন্ত্ৰ আৰু নিজে বিয়পায়। | | HTTP বনাম HTML | HTML ভাষা; HTTP ইয়াক স্থানান্তৰ কৰাৰ প্ৰট’কল। | | ফায়াৰৱল বনাম এণ্টিভাইৰাছ | ফায়াৰৱলে ট্ৰেফিক ব্লক কৰে; এণ্টিভাইৰাছে ফাইল স্কেন কৰে। | | IPv4 লুপবেক | 127.0.0.1 (192.168.x.x নহয়)। | | 1 KB | 1024 বাইট (1000 নহয়)। | | Mbps বনাম MBps | 8 Mbps = 1 MBps। | | MS-ৱৰ্ড এক্সটেনশ্যন | .docx; .doc (২০০৩) নহয় নতুন পৰীক্ষাত। | | GUI বনাম CUI | GUI গ্ৰাফিক্স আইকন; CUI কেৱল কমান্ড। | | ৰাউটাৰ বনাম চুইচ | ৰাউটাৰে নেটৱৰ্ক সংযোগ কৰে; চুইচে LAN-ৰ ভিতৰত ডিভাইচ সংযোগ কৰে।

বিভাগ-৭ : স্মৃতি কৌশল 1 7 OSI স্তৰ: “Please Do Not Throw Sausage Pizza Away” – Phys, Datalink, Network, Transport, Session, Presentation, Application।
2 পৰ্ট-সংখ্যা: 21-FTP, 22-SSH, 25-SMTP, 53-DNS, 80-HTTP, 110-POP, 143-IMAP – বাক্য: “Fifty-two shooters smacked fifty-three heroes, eighty officers, one-ten pops, one-forty-three imaps.”
3 ROM পৰিয়াল: “Puppy Eats Every Fish” – PROM EPROM EEPROM Flash।
4 RAID স্তৰ: 0-Strip, 1-Mirror, 5-Parity; আঁকা 0=ভাগ, 1=যমজ, 5=পেৰিটি তাৰা যোগ কৰা।
5 ACID: “A Cute Indian Dog” – Atomicity, Consistency, Isolation, Durability।
6 ডেডলক: “M-H-N-C” – Mutual, Hold-Wait, No-preempt, Circular।
7 MS-Office শ্বৰ্টকাট: Ctrl+S (সংৰক্ষণ), Ctrl+H (প্ৰতিস্থাপন), Ctrl+K (হাইপাৰলিংক) – “S-H-K” শব্দ ‘shock’ৰ দৰে → দ্ৰুতকৈ মনত ৰাখা।
8 সংখ্যা-পদ্ধতি ৰূপান্তৰ: বাইনাৰী→হেক্স: সোঁফালৰ পৰা ৪টা গোট; ডেচিমেল→বাইনাৰী: ২ৰে হৰণ কৰি ৰিমেইণ্ডাৰ ষ্টেক কৰা।
9 কেশ স্তৰ আকাৰ ক্ৰম: L1 < L2 < L3 – “Little, Large, Largest”।
10 ভাৰতীয় সুপাৰকম্পিউটাৰ: “PRIDE of PARAM Siddhi-AI” – PARAM শৃংখলা।

বিভাগ-৮ : শেষৰ ঘণ্টাৰ পুনৰীক্ষণ – শীৰ্ষ-২০ 1 ENIAC ১৯৪৬ – প্ৰথম সাধাৰণ।
2 ইণ্টেল ৪০০৪ – প্ৰথম মাইক্ৰ’।
3 চাৰ্লছ বেবেজ – জনক; এডা – প্ৰথম ক’ডাৰ।
4 CPU = ALU+CU+ৰেজিষ্টাৰ।
5 মেমৰি স্তৰক্ৰম: CPU-ৰেজ → কেশ → RAM → SSD/HDD।
6 সংৰক্ষণ একক: ১০২৪-ভিত্তিক (১০০০ নহয়)।
7 OSI 7 স্তৰ; TCP/IP 4 স্তৰ।
8 HTTP-80, HTTPS-443, SMTP-25, FTP-21/20।
9 IPv6 128-বিট; লুপবেক ::1।
10 Wi-Fi 6 (802.11ax); ব্লুটুথ 5.3।
11 ভাইৰাছ/ৱৰ্ম/ট্ৰ’জান/ৰেনছম – পাৰ্থক্য জনা।
12 ফায়াৰৱল আৰু এণ্টিভাইৰাছ দুয়োটাৰে প্ৰয়োজন।
13 BIOS/UEFI – প্ৰথম বুট ফাৰ্মৱেৰ।
14 RAID 0-গতি, 1-সুৰক্ষিত, 5-ভাৰসাম্য।
15 ACID ধৰ্ম – DBMS।
16 SQL: DDL-সৃষ্টি/পৰিবৰ্তন, DML-বাছনি/সন্নিৱেশ।
17 MS-Office: Ctrl+S-সংৰক্ষণ, Ctrl+C-কপি, Ctrl-V-পেষ্ট।
18 ক্লাউড: SaaS-Gmail, IaaS-EC2, PaaS-Google App।
19 ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ২০১৫; UMANG, ডিজিলকাৰ, BHIM।
20 দ্ৰুত গণিত: 8 Mbps = 1 MBps; 1 KB = 1024 B।

এতিয়া এই পত্ৰখন বন্ধ কৰক, বিভাগ-৮ আকৌ এবাৰ চকু ফুৰাই লওক, আৰু হললৈ সোমাই যাওক – আপুনি প্ৰস্তুত!