अधिकृत अभ्यासक्रम:

टीप : २०२४ च्या आरआरबी टेक्निशियन अधिसूचनेचा संदर्भ घेऊन

१). टेक्निशियन ग्रॅड I सिग्नल सीबीटी साठी अभ्यासक्रम: प्रश्न बहुपर्यायी उत्तरांसह वस्तुनिष्ठ प्रकारचे असतील आणि खालील अभ्यासक्रमाशी संबंधित विषयांवर असण्याची शक्यता आहे

सामान्य जागरूकता: चालू घडामोडी, भारतीय भूगोल, भारताची संस्कृती आणि इतिहास (स्वातंत्र्यलढ्यासह), भारतीय राज्यव्यवस्था आणि राज्यघटना, भारतीय अर्थव्यवस्था, भारत आणि जगतील पर्यावरणीय समस्या, क्रीडा, सामान्य वैज्ञानिक आणि तांत्रिक विकास इत्यादी विषयांचे ज्ञान.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती: सादृश्यता, वर्णमाला आणि संख्या मालिका, कोडिंग आणि डीकोडिंग, गणिती क्रिया, संबंध, न्यायवाक्य (सिलॉजिझम), जंबलिंग, वेन आकृती, डेटा अर्थघटन आणि पर्याप्तता, निष्कर्ष आणि निर्णय घेणे, साम्य आणि भेद, विश्लेषणात्मक तर्कशक्ती, वर्गीकरण, दिशा, विधान-युक्तिवाद आणि गृहीतके इत्यादी.

संगणकाची मूलतत्त्वे आणि अनुप्रयोग: संगणकांची आर्किटेक्चर; इनपुट आणि आउटपुट उपकरणे; स्टोरेज उपकरणे, नेटवर्किंग, ऑपरेटिंग सिस्टम (जसे की विंडोज, युनिक्स, लिनक्स); एमएस ऑफिस; विविध डेटा प्रस्तुतीकरण; इंटरनेट आणि ईमेल; वेबसाइट्स आणि वेब ब्राउझर्स; संगणक व्हायरस.

गणित: संख्या प्रणाली, परिमेय आणि अपरिमेय संख्या, बोडमास नियम, द्विघात समीकरणे, अंकगणितीय श्रेढी, समरूप त्रिकोण, पायथागोरस प्रमेय, निर्देशक भूमिती, त्रिकोणमितीय गुणोत्तरे, उंची आणि अंतर, पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ आणि आकारमान; संच: संच आणि त्यांचे निरूपण, रिक्त संच, मर्यादित आणि अमर्याद संच, समान संच, उपसंच, वास्तव संख्यांच्या संचाचे उपसंच, सार्वत्रिक संच, वेन आकृत्या, संचांचे संघ आणि छेद, संचांचा फरक, संचाचा पूरक, पूरकाचे गुणधर्म; सांख्यिकी: विखुरण्याचे माप: श्रेणी, मध्य विचलन, अवर्गीकृत/वर्गीकृत डेटाचे प्रचरण आणि मानक विचलन; घटनेची संभाव्यता, संपूर्ण घटना, परस्पर अनन्य घटना.

मूलभूत विज्ञान आणि अभियांत्रिकी: भौतिकशास्त्राची मूलतत्त्वे - एकके, मापने, वस्तुमान, वजन, घनता, कार्य, शक्ती आणि ऊर्जा, गती आणि वेग, उष्णता आणि तापमान; वीज आणि चुंबकत्व - विद्युत प्रभार, क्षेत्र आणि तीव्रता, विद्युत विभव आणि विभवांतर, साधी विद्युत परिपथ, वाहक, अवाहक/इन्सुलेटर, ओहमचा नियम आणि त्याच्या मर्यादा, परिपथातील श्रेणी आणि समांतर जोडणीतील रोध आणि विशिष्ट रोध, विद्युत विभव, ऊर्जा आणि शक्ती (वॅटेज) यांच्यातील संबंध, अँपिअरचा नियम, गतिमान प्रभारित कणावर आणि लांब सरळ वाहकावरील चुंबकीय बल, विद्युतचुंबकीय प्रेरण, फॅरडेचा नियम आणि विद्युतचुंबकीय प्रवाह, चुंबकीय क्षेत्र, चुंबकीय प्रेरण; इलेक्ट्रॉनिक्स आणि मापन - मूलभूत इलेक्ट्रॉनिक्स, डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्स, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि परिपथ, मायक्रोकंट्रोलर, मायक्रोप्रोसेसर, इलेक्ट्रॉनिक मापन, मापन प्रणाली आणि तत्त्वे, श्रेणी विस्तार पद्धती, कॅथोड रे ऑसिलोस्कोप, एलसीडी, एलईडी पॅनेल, ट्रान्सड्यूसर.

२). पे लेव्हल-२ पदांसाठी सीबीटी अभ्यासक्रम म्हणजेच टेक्निशियन ग्रॅड III च्या विविध श्रेण्या: प्रश्न बहुपर्यायी उत्तरांसह वस्तुनिष्ठ प्रकारचे असतील आणि खालील अभ्यासक्रमाशी संबंधित विषयांवर असण्याची शक्यता आहे

गणित: संख्या प्रणाली, बोडमास, दशांश, अपूर्णांक, लसावि, मसावि, गुणोत्तर आणि प्रमाण, टक्केवारी, क्षेत्रमिती, काल आणि कार्य; काल आणि अंतर, सरळ आणि चक्रवाढ व्याज, नफा आणि तोटा, बीजगणित, भूमिती आणि त्रिकोणमिती, प्राथमिक सांख्यिकी, वर्गमूळ, वय गणना, कॅलेंडर आणि घड्याळ, नळ आणि टाकी इत्यादी.

सामान्य बुद्धिमत्ता आणि तर्कशक्ती: सादृश्यता, वर्णमाला आणि संख्या मालिका, कोडिंग आणि डीकोडिंग, गणिती क्रिया, संबंध, न्यायवाक्य (सिलॉजिझम), जंबलिंग, वेन आकृती, डेटा अर्थघटन आणि पर्याप्तता, निष्कर्ष आणि निर्णय घेणे, साम्य आणि भेद, विश्लेषणात्मक तर्कशक्ती, वर्गीकरण, दिशा, विधान-युक्तिवाद आणि गृहीतके इत्यादी.

सामान्य विज्ञान: या अंतर्गतचा अभ्यासक्रम दहावीच्या स्तरावरील भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवन विज्ञान यांचा समावेश करेल.

सामान्य जागरूकता: विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, क्रीडा, संस्कृती, व्यक्तिमत्त्वे, अर्थव्यवस्था, राजकारण आणि महत्त्वाच्या इतर कोणत्याही विषयांवरील चालू घडामोडींवर.