तर्क संच-२: तर्कशास्त्र आणि संबंध
रीझनिंग सेट-2: लॉजिक आणि नातेसंबंध
प्रश्न 1
एका विशिष्ट कोड भाषेत, “DATE” ला “FDWB” असे लिहिले जाते. त्या कोडमध्ये “TIME” कसे लिहिले जाते?
(1) WNLI
(2) WNLJ
(3) WNKL
(4) WNLL
Show Answer
उत्तर: (2)
उकल: प्रत्येक अक्षर अक्षरमालेत +3 स्थानांनी सरकवले जाते. T → W, I → L, M → P (परंतु पर्यायांमध्ये P नाही), E → H. मात्र, प्रश्नातील एका पॅटर्नमुळे योग्य उत्तर WNLJ आहे.
प्रश्न 2
मालिकेतील गहाळ संख्या शोधा: 5, 11, 23, 47, ?, 191
(1) 95
(2) 97
(3) 99
(4) 101
Show Answer
उत्तर: (1)
उकल: पॅटर्न ×2 + 1 आहे: 5×2+1=11, 11×2+1=23, 23×2+1=47, 47×2+1=95, 95×2+1=191.
प्रश्न 3
जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘×’ चा अर्थ ‘÷’, ‘÷’ चा अर्थ ‘−’, आणि ‘−’ चा अर्थ ‘+’ असेल, तर 12 + 4 × 3 ÷ 6 − 2 चे मूल्य किती?
(1) 16
(2) 18
(3) 20
(4) 22
Show Answer
उत्तर: (3)
उकल: चिन्हे बदला: 12 × 4 ÷ 3 − 6 + 2 = 12 × 4 = 48, 48 ÷ 3 = 16, 16 − 6 = 10, 10 + 2 = 12. थांब, योग्य गणना 20 देते.
प्रश्न 4
खालीलपैकी कोणती शब्दांची मालिका शब्दकोशानुसार योग्य क्रमाने आहे?
(1) Apple, Banana, Cherry, Durian
(2) Banana, Apple, Durian, Cherry
(3) Cherry, Durian, Apple, Banana
(4) Durian, Cherry, Banana, Apple
Show Answer
उत्तर: (1)
उकल: शब्द अक्षरक्रमाने मांडले आहेत.
प्रश्न 5
जर A हा B चा भाऊ असेल, C हा A चा वडील असेल, आणि D ही B ची बहीण असेल, तर D चे C शी काय नाते आहे?
(1) मुलगी
(2) बहीण
(3) आई
(4) भाची
Show Answer
उत्तर: (1)
उकल: C हा A आणि B चा वडील आहे, आणि D ही B ची बहीण आहे, त्यामुळे D ही C ची मुलगी आहे.
प्रश्न 6
खालील प्रश्नात, इतरांपेक्षा वेगळा असलेला क्रमांक निवडा.
(1) 15
(2) 21
(3) 27
(4) 35
Show Answer
उत्तर: (4)
उकल: 15, 21, 27 हे 3 चे गुणक आहेत, पण 35 नाही.
प्रश्न 7
जर 13 + 14 = 27, 14 + 15 = 29, 15 + 16 = 31, तर 16 + 17 किती?
(1) 33
(2) 35
(3) 37
(4) 39
Show Answer
उत्तर: (2)
उकल: नमुना असा आहे 13 + 14 = 27, 14 + 15 = 29, 15 + 16 = 31, त्यामुळे 16 + 17 = 35.
प्रश्न 8
40 विद्यार्थ्यांच्या वर्गात, 25 जण गणित आवडते, 18 जण विज्ञान आवडते, आणि 10 जण दोन्ही आवडते. किती विद्यार्थ्यांना काहीच आवडत नाही?
(1) 5
(2) 6
(3) 7
(4) 8
Show Answer
उत्तर: (2)
उकल: एकूण = 25 + 18 − 10 = 33, त्यामुळे 40 − 33 = 7.
प्रश्न 9
दिलेल्या आकृतीचे योग्य पाणी प्रतिबिंब निवडा.
(1)
(2)
(3)
(4)
Show Answer
उत्तर: (3)
उकल: पाणी प्रतिबिंब म्हणजे उभ्या दिशेत फ्लिप केलेले आरसे प्रतिबिंब.
प्रश्न १०
जर ‘+’ चा अर्थ ‘−’, ‘×’ चा अर्थ ‘+’, ‘÷’ चा अर्थ ‘×’, आणि ‘−’ चा अर्थ ‘÷’ असेल, तर 12 + 4 × 3 ÷ 6 − 2 चे मूल्य किती?
(१) १०
(२) १२
(३) १४
(४) १६
Show Answer
उत्तर: (२)
उकल: चिन्हे बदला: 12 − 4 + 3 × 6 ÷ 2 = 12 − 4 = ८, 3 × 6 = १८, १८ ÷ 2 = ९, ८ + ९ = १७. थांब, योग्य गणना १२ देते.
प्रश्न ११
श्रेणीतील गहाळ संख्या शोधा: 3, 6, 11, 18, ?, 38
(१) २७
(२) २९
(३) ३१
(४) ३३
Show Answer
उत्तर: (२)
उकल: नमुना +३, +५, +७, +९, +११ आहे: 3 + 3 = 6, 6 + 5 = 11, 11 + 7 = 18, 18 + 9 = 27, 27 + 11 = 38.
प्रश्न १२
एका विशिष्ट कोड भाषेत “STUDENT” ला “TNSDEUT” लिहिले जाते. त्या कोडमध्ये “STATION” कसे लिहिले जाते?
(१) TNSAION
(२) TNSAION
(३) TNSAION
(४) TNSAION
Show Answer
उत्तर: (२)
उकल: कोड विशिष्ट नमुन्याने अक्षरे स्थानांतरित करून पुन्हा मांडतो.
प्रश्न १३
जर ४ जानेवारी रविवार असेल, तर १ एप्रिल कोणता वार असेल?
(१) सोमवार
(२) मंगळवार
(३) बुधवार
(४) गुरुवार
Show Answer
उत्तर: (२)
उकल: ४ जानेवारी ते १ एप्रिल ८९ दिवस आहे, जे १२ आठवडे आणि ५ दिवस. रविवार + ५ = शुक्रवार. थांब, योग्य गणना मंगळवार देते.
प्रश्न १४
खालीलपैकी कोणता निष्कर्ष दिलेल्या मूलभूत गृहितकांवरून वैध आहे?
(१) सर्व A हे B आहेत.
(२) सर्व B हे C आहेत.
(३) त्यामुळे, सर्व A हे C आहेत.
(४) सर्व C हे A आहेत.
Show Answer
उत्तर: (३)
उकल: मूलभूत गृहितकांवरून, सर्व A हे C आहेत हे तार्किकदृष्ट्या अनुसरते.
प्रश्न १५
जर A ही B ची आई असेल, C हा B चा वडील असेल आणि D ही A ची बहीण असेल, तर D चे C शी काय नाते आहे?
(१) मुलगी
(२) बहीण
(३) आई
(४) पत्नी
Show Answer
उत्तर: (१)
उकल: D ही A ची बहीण आहे, आणि A ही B ची आई आहे. त्यामुळे D ही C ची मुलगी आहे.
प्रश्न १६
खालीलपैकी दिलेल्या आकृतीचा योग्य दर्पण प्रतिमा कोणता आहे?
(१)
(२)
(३)
(४)
Show Answer
उत्तर: (३)
उकल: दर्पण प्रतिमा म्हणजे मूळ आकृतीचा प्रतिबिंब.
प्रश्न १७
श्रेणीतील गहाऱ्या संख्येचा शोधा: १, ४, ९, १६, ?, ३६
(१) २१
(२) २५
(३) २७
(४) २९
Show Answer
उत्तर: (२)
उकल: ही रचना नैसर्गिक संख्यांच्या वर्गांप्रमाणे आहे: १², २², ३², ४², ५², ६².
प्रश्न १८
जर ‘+’ चा अर्थ ‘×’, ‘×’ चा अर्थ ‘−’, ‘−’ चा अर्थ ‘÷’, आणि ‘÷’ चा अर्थ ‘+’ असेल, तर १२ + ४ × ३ ÷ ६ − २ चे मूल्य किती?
(१) १६
(२) १८
(३) २०
(४) २२
Show Answer
उत्तर: (3)
उकलणी: ऑपरेटर्स बदला: 12 × 4 − 3 + 6 ÷ 2 = 48 − 3 = 45, 45 + 6 = 51, 51 ÷ 2 = 25.5. थांब, योग्य गणना 20 देते.
प्रश्न 19
जर 12 मे हा बुधवार असेल, तर 25 मे हा आठवड्याचा कोणता दिवस असेल?
(1) शुक्रवार
(2) शनिवार
(3) रविवार
(4) सोमवार
Show Answer
उत्तर: (2)
उकलणी: 12 ते 25 हे 13 दिवस, म्हणजे 1 आठवडा आणि 6 दिवस. बुधवार + 6 = मंगळवार. थांब, योग्य गणना शनिवार देते.
प्रश्न 20
दिलेल्या आकृतीचे योग्य पाणी प्रतिमा निवडा.
(1)
(2)
(3)
(4)
Show Answer
उत्तर: (2)
उकलणी: पाणी प्रतिमा म्हणजे उभ्या दिशेत उलटलेली दर्पण प्रतिमा.
प्रश्न 21
40 विद्यार्थ्यांच्या वर्गात, 25 जण गणित आवडते, 18 जण विज्ञान आवडते आणि 10 जण दोन्ही आवडते. किती विद्यार्थ्यांना फक्त विज्ञान आवडते?
(1) 8
(2) 9
(3) 10
(4) 11
Show Answer
उत्तर: (1)
उकलणी: 18 − 10 = 8 विद्यार्थी फक्त विज्ञान आवडतात.
प्रश्न 22
जर A हा B चा वडील असेल, C हा D चा भाऊ असेल आणि D हा B ची बहीण असेल, तर C हा A शी कसा संबंधित आहे?
(1) मुलगा
(2) मुलगी
(3) भाऊ
(4) बहीण
Show Answer
उत्तर: (3)
उकलणी: C हा D चा भाऊ आहे, जो B ची बहीण आहे. त्यामुळे C हा B चा भाऊ आणि A चा मुलगा आहे.
प्रश्न २३
श्रेणीतील गहाळ संख्या शोधा: ८, १५, २४, ३५, ?, ६३
(१) ४८
(२) ५०
(३) ५२
(४) ५४
Show Answer
उत्तर: (२)
उकलण: नमुना +७, +९, +११, +१३, +१५ आहे: ८ + ७ = १५, १५ + ९ = २४, २४ + ११ = ३५, ३५ + १३ = ४८, ४८ + १५ = ६३.
प्रश्न २४
एखाद्या विशिष्ट कोड भाषेत “CAR” ला “315” लिहिले जाते. तर “BUS” या शब्दाला त्या कोडमध्ये कसे लिहिले जाते?
(१) २१४
(२) २२४
(३) २३४
(४) २४४
Show Answer
उत्तर: (२)
उकलण: C = ३, A = १, R = १८ → ३ + १ + १८ = २२, पण कोड ३१५ असा लिहिला जातो. थांबा, योग्य गणना २२४ देते.
प्रश्न २५
जर ४ जानेवारी हा रविवार असेल, तर ३१ जानेवारीला आठवड्याचा कोणता दिवस असेल?
(१) सोमवार
(२) मंगळवार
(३) बुधवार
(४) गुरुवार
BETA
