ଭୂଗୋଳ ମାଷ୍ଟର - ଦ୍ରୁତ ସମୀକ୍ଷା
ଭୂଗୋଳ ମାଷ୍ଟର – ଦ୍ରୁତ ସମୀକ୍ଷା ଆର୍.ଆର୍.ବି. ପରୀକ୍ଷା | 25-ଡିସେମ୍ବର-2025
ଏକ-ଧାଡ଼ି ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (20)
- ପୃଥିବୀର କେନ୍ଦ୍ର ମୁଖ୍ୟତଃ Fe-Ni (ଲୁହା-ନିକେଲ) ରେ ଗଠିତ।
- 23½° ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ହେଉଛି କର୍କଟ ରେଖା।
- ଆଲ୍ପ୍ସ → ୟୁରୋପ; ଆଟଲାସ → ଆଫ୍ରିକା।
- ସୁନ୍ଦରବନ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜୁଆର-ଭଟ୍ଟା ମ୍ୟାଙ୍ଗ୍ରୋଭ ଜଙ୍ଗଲ।
- ନାଇଲ ଦୀର୍ଘତର, ଆମାଜନ ଅଧିକ ପାଣି ବହନ କରେ।
- ସବୁଠାରୁ ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର ଖାଈ: ମାରିଆନା (ପ୍ରଶାନ୍ତ) ।
- ଜାଫରାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର (ପାମ୍ପୋର)ରେ ବଢେ।
- ଲେଟେରାଇଟ ମୃତ୍ତିକା = ଉଚ୍ଚ Fe-Al, କାଜୁ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
- କଳା ମୃତ୍ତିକା ହେଉଛି “ରେଗୁର” – କପା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ।
- ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଚାଷକୁ ଝୁମ କୁହାଯାଏ।
- ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ବେଗେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ (1-ଜୁନ, କେରଳ)।
- କୋରିଓଲିସ ବଳ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ପବନକୁ ଡାହାଣ ପଟକୁ ବିଚ୍ୟୁତ କରେ।
- ଆଇସୋହାଇଟ ସମାନ ବର୍ଷା ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଯୋଡେ।
- ରୋହତାଙ୍ଗ ଦର୍ରା କୁଲ୍ଲୁ-ଲାହୌଲ-ସ୍ପିତିକୁ ସଂଯୋଗ କରେ।
- ମଙ୍ଗଳୁରୁ ପାର୍ବତ୍ୟ ବର୍ଷା (ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ) ପାଏ।
- ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ମହାନଦୀ (ଓଡ଼ିଶା) ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ।
- ରିହନ୍ଦ → ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପାଣ୍ଟ ସାଗର (ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ) ।
- ନର୍ମଦା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଭ୍ରଂଶ ଉପତ୍ୟକା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
- ଲାଲ ମୃତ୍ତିକା N, P, K ରେ ଦରିଦ୍ର କିନ୍ତୁ ଚିନାବାଦାମ ପାଇଁ ଭଲ।
- ଦୁଧୱା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏକମାତ୍ର ସାଲ ଜଙ୍ଗଲ।
ସୂତ୍ର / ନିୟମ (8)
| ସୂତ୍ର | ବ୍ୟବହାର |
|---|---|
| ସମୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ = ଦ୍ରାଘିମା ପାର୍ଥକ୍ୟ × 4 ମିନିଟ୍ | °କୁ ମିନିଟରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବା। |
| 1° ଅକ୍ଷାଂଶ ≈ 111 କି.ମି. | ଦୂରତା ଆକଳନ। |
| ଚାପ ପ୍ରବଣତା = ΔP / ΔD | ପବନ ବେଗ ପୂର୍ବାନୁମାନକାରୀ। |
| ବର୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳତା = (ମାନକ ବିଚ୍ୟୁତି ÷ ମାଧ୍ୟମ) × 100 | ଖରା ବିପଦ। |
| ତାପ ସୂଚକାଙ୍କ = T + 0.36(Td) + 41 | ମାନବୀୟ ଆରାମ। |
| ପ୍ରବାହ ଗୁଣାଙ୍କ = ପ୍ରବାହ ÷ ବର୍ଷା | ଜଳ-ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା। |
| ସିଞ୍ଚାଇ ତୀବ୍ରତା = ସମୁଦାୟ ସିଞ୍ଚିତ କ୍ଷେତ୍ର ÷ ନିବିଡ ବୁଣା କ୍ଷେତ୍ର × 100 | ଫସଲ ତୀବ୍ରତା। |
| ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା = ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ÷ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (କି.ମି.²) | ଜନଗଣନା ପରିସଂଖ୍ୟାନ। |
ମନେ ରଖିବାର ଟ୍ରିକ୍ (5)
- ଗ୍ରେଟ୍ ଲେକ୍ସ କ୍ରମ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ: “ସୁପର ମ୍ୟାନ୍ ହେଲ୍ପ୍ସ ଏଭରି ଓନ୍” – ସୁପିରିୟର, ମିଚିଗାନ୍, ହ୍ୟୁରନ୍, ଏରି, ଅଣ୍ଟାରିଓ।
- ଘୋଡା ଅକ୍ଷାଂଶରୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପବନ: “ଘୋଡାମାନେ ସମୁଦ୍ର ପାରି ବାଣିଜ୍ୟ କରନ୍ତି।”
- ମୃତ୍ତିକା ରଙ୍ଗ: “କଳା-ନୀଳ-ଲାଲ-ହଳଦିଆ” → କପା-ଚାଉଳ-ମିଲେଟ୍-ଚା ପସନ୍ଦ।
- ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ନଦୀଗୁଡିକ: “ତାପ୍ତୀ ନର୍ମଦା ମାହୀ ସାବରମତୀ = TNMS (ଟି-ନର୍ମ୍ସ)।”
- ମେଘ ପ୍ରକାର ଉଚ୍ଚ→ନିମ୍ନ: “ସିରୋ-ସ୍ଟ୍ରାଟୋ-ନିମ୍ବୋ = CSN (ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସେସ୍ ନିଡ୍)।”
ସାଧାରଣ ଭୁଲଗୁଡିକ (5)
| ଭୁଲ | ସଠିକ୍ |
|---|---|
| ଚିଲିକା ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଏକ ହ୍ରଦ | ଓଡ଼ିଶା |
| ଏଭରେଷ୍ଟ କେବଳ ନେପାଳରେ | ନେପାଳ-ଚୀନ ସୀମା |
| ଲେଟେରାଇଟ = ଉର୍ବର କଳା ମାଟି | ଅଉର୍ବର, ଜୈବିକ ସାର ଆବଶ୍ୟକ |
| କୋରିଓଲିସ ମେରୁରେ ଶୂନ୍ୟ | କେବଳ ବିଷୁବରେଖାରେ ଶୂନ୍ୟ |
| ପଶ୍ଚିମା ପବନ ପୂର୍ବ→ପଶ୍ଚିମ ବହେ | ପଶ୍ଚିମା ପବନ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ ବହେ |
5 ଦ୍ରୁତ ବହୁବିକଳ୍ପୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ
ପ୍ରଶ୍ନ 1
କେଉଁ ପଠାରକୁ ଭାରତର 'ଖଣିଜ ହୃଦୟ' କୁହାଯାଏ? A) ମାଲୱା B) ଛୋଟା ନାଗପୁର C) ଦକ୍ଷିଣ D) ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତର: Bପ୍ରଶ୍ନ 2
ତିନି ପ୍ରକାର କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜାତି (ଘଡିଆଳ, ମଗର, ଲୁଣି ପାଣି) ଥିବା ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି: A) ଓଡ଼ିଶା B) ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ C) ଗୁଜରାଟ D) ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଉତ୍ତର: Aପ୍ରଶ୍ନ 3
'ଡଗର ବ୍ୟାଙ୍କ' ସହିତ ଜଡିତ: A) ଭାରତ ମହାସାଗର B) ପ୍ରଶାନ୍ତ C) ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ D) ଉତ୍ତର ସାଗର ଉତ୍ତର: Dପ୍ରଶ୍ନ 4
ଡେଲ୍ଟା ଗଠନ ନ କରୁଥିବା ନଦୀ ହେଉଛି: A) ମହାନଦୀ B) ନର୍ମଦା C) ଗୋଦାବରୀ D) କୃଷ୍ଣା ଉତ୍ତର: Bପ୍ରଶ୍ନ 5
କେଉଁ ରେଖା ଭାରତ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ବିଭକ୍ତ କରେ? A) ମ୍ୟାକ୍ମାହନ B) ଡୁରାଣ୍ଡ C) ରାଡକ୍ଲିଫ୍ D) ପାଲ୍କ ପ୍ରଣାଳୀ ଉତ୍ତର: Bସମୀକ୍ଷା କର→ମନେ ରଖ→ପରୀକ୍ଷାରେ ରକ୍ କର!
BETA
