ਜਨਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 109
ਸਵਾਲ: ਮੌਂਟੇਗੂ-ਚੈਮਸਫੋਰਡ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ?
ਵਿਕਲਪ:
A) ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ
B) ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਸੁਧਾਰ
C) ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
D) ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰ
Show Answer
ਉੱਤਰ:
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: D
ਹੱਲ:
- ਵਿਆਖਿਆ [d] ਮੌਂਟੇਗੂ-ਚੈਮਸਫੋਰਡ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ, 1919 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਨ:
- ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਹਕੂਮਤ (Diarchy) ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਸਤਾਂਤਰਿਤ।
- ਇਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ (bicameral) ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੀ।
- ਇਸ ਐਕਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ।