সাধাৰণ বিজ্ঞান – আৰ আৰ বি “৬০-মিনিট” মাষ্টৰ পুনৰীক্ষণ পত্ৰ
(আপোনাৰ ফোনত ৰাখক; কেন্দ্ৰলৈ যোৱা শেষ মেট্ৰ’ যাত্ৰাত পুনৰীক্ষণ কৰক!)

বিভাগ-১ : ৩০টা মূল ধাৰণা (সৰ্বোচ্চ গুৰুত্বপূৰ্ণ)

১. পৰমাণু: পদাৰ্থৰ সৰ্বনিম্ন একক যিয়ে ৰাসায়নিক ধৰ্ম ৰক্ষা কৰে।
২. আইছ’ট’প: একেটা Z, বেলেগ A (যেনে ¹H, ²H, ³H)।
৩. pH স্কেল: ০-৬ এছিড, ৭ নিউট্ৰেল, ৮-১৪ বেছ; pH = –log[H⁺]।
৪. ওহমৰ সূত্ৰ: V = IR; ১ Ω = ১ V/A।
৫. ক্ষমতা: P = VI = I²R = V²/R; ১ একক = ১ kWh = ৩.৬ × ১০⁶ J।
৬. লেনছৰ সূত্ৰ: ১/f = ১/v – ১/u; ক্ষমতা P(D) = ১০০/f(cm)।
৭. নিউটন-১: জড়তা ∝ ভৰ।
৮. নিউটন-২: F = ma (ভেক্টৰ)।
৯. নিউটন-৩: ক্ৰিয়া = –প্ৰতিক্ৰিয়া (বেলেগ শৰীৰ)।
১০. KE = ½mv²; PE = mgh; মুঠ ME = KE + PE।
১১. ১ cal = ৪.১৮ J; ১ BTU ≈ ১০৫৫ J।
১২. পানীৰ আপেক্ষিক তাপ: ১ cal g⁻¹ °C⁻¹ = ৪২০০ J kg⁻¹ K⁻¹।
১৩. বয়েলৰ: PV = ধ্ৰুৱক (T ধ্ৰুৱক); চাৰ্লছৰ: V/T = ধ্ৰুৱক (P ধ্ৰুৱক)।
১৪. পোহৰৰ গতি: ৩ × ১০⁸ m/s; বায়ুত শব্দৰ গতি: ৩৩২ m/s (২০ °C)।
১৫. প্ৰতিসৰণাংক: n = c/v; সমালোচনাত্মক কোণ sin θc = ১/n।
১৬. ফাৰাডে-১ম: ১ mol e⁻ = ১ F = ৯৬৫০০ C।
১৭. অক্সিডেচন: ইলেক্ট্ৰন হেৰুৱা; ৰিডাকচন: ইলেক্ট্ৰন লাভ; OIL RIG।
১৮. সালোকসংশ্লেষণ: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ (ক্ল’ৰ’ফিল, সূৰ্যৰ পোহৰ)।
১৯. শ্বসন: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 38 ATP।
২০. ৰক্ত গ্ৰুপ: ABO + Rh; সাৰ্বজনীন দাতা O⁻, গ্ৰহীতা AB⁺।
২১. স্বাভাৱিক ৰক্তচাপ: ১২০/৮০ mmHg; হৃদস্পন্দনৰ হাৰ: ৭২ min⁻¹।
২২. মানৱ স্বাভাৱিক তাপমাত্ৰা: ৩৭ °C (৯৮.৬ °F)।
২৩. ভেকচিন বনাম চেৰাম: ভেকচিন = এণ্টিজেন (প্ৰতিৰোধ); চেৰাম = প্ৰস্তুত এণ্টিবডি (আৰোগ্য)।
২৪. ভিটামিন: চৰ্বী-দ্ৰৱণীয় A-D-E-K; পানী-দ্ৰৱণীয় B-C; ৰাতি-কুৱা → A; স্কাৰ্ভি → C; ৰিকেটছ → D; বেৰি-বেৰি → B₁।
২৫. ক্ৰম’জ’ম: মানৱৰ ৪৬টা (২৩ যোৰা); ৪৪ + XX/XY।
২৬. ওহম-মিটাৰ: অন্তৰক ρ↑, পৰিবাহী ρ↓; ৰূপা শ্ৰেষ্ঠ।
২৭. আৰ্থ তাৰ: সেউজীয়া; ফিউজ তাৰ: Pb+Sn সংমিশ্ৰণ; MCB চুম্বকীয় + বাইমেটেল।
২৮. কাৰ্য = F·s·cosθ; ১ hp = ৭৪৬ W।
২৯. আপেক্ষিক ঘনত্ব = ρsub/ρwater; RD < ১ ⇒ ভাহে।
৩০. বৰফৰ সুপ্ত তাপ: ৮০ cal g⁻¹ (বা ৩৩৬ kJ kg⁻¹)।

বিভাগ-২ : ১৫টা জানিবলগীয়া সূত্ৰ আৰু গণনাৰ চুটি-পথ

১. ঘনত্ব = m/V ⇒ কৌশল: পানী ১ g/cc ⇒ ১০০০ kg/m³।
২. আপেক্ষিক গতি: একে দিশ → পাৰ্থক্য; বিপৰীত দিশ → যোগফল।
৩. দাপোনৰ বিবৰ্ধন m = –v/u; |m| > ১ ⇒ ডাঙৰ হয়।
৪. শৃংখলাবদ্ধ ৰোধ R = R₁+R₂; সমান্তৰাল ১/R = ১/R₁+১/R₂ (২টাৰ বাবে গুণফল/যোগফল)।
৫. শৃংখলাবদ্ধ কোষ: Eeq = nE, req = nr; সমান্তৰাল Eeq = E, req = r/n।
৬. % দক্ষতা = (আউটপুট/ইনপুট) × ১০০; সদায় < ১০০ (২য় সূত্ৰ)।
৭. তাপ H = I²Rt (জুল); ১ H.P. ১ ছেকেণ্ডত ৭৫ kg ১ m ওপৰলৈ তুলে।
৮. প্ৰতিধ্বনিৰ ন্যূনতম দূৰত্ব d = vt/2 = ৩৩২×০.১/২ ≈ ১৬.৬ m।
৯. কম্পনাংক f = ১/T; λ = v/f; ই এম তৰংগৰ বাবে c = fλ।
১০. পাৰমাণৱিক ভৰ ≈ ২ × যোজ্যতা (কেলছিয়ামলৈকে ধাতুৰ বাবে)।
১১. নৰ্মালিটি N = n × M; n = আম্লিকতা/ক্ষাৰকীয়তা।
১২. গেছৰ RMS গতি ∝ √(T/M); T ৪× হলে দুগুণ হয়।
১৩. gগ্ৰহ = gপৃথিৱী × (Mগ্ৰহ/Me) × (Re/Rগ্ৰহ)²।
১৪. পলায়ন বেগ ve = √(2gR) ≈ পৃথিৱীত ১১.২ km/s।
১৫. বেংকিং tan θ = v²/rg; সেই গতিত ঘৰ্ষণৰ প্ৰয়োজন নাই।

বিভাগ-৩ : ৫০টা সোণালী তথ্য আৰু সংখ্যা

১. পোহৰ বৰ্ষ ≈ ৯.৪৬ × ১০¹⁵ m।
২. ১ AU ≈ ১.৪৯৬ × ১০¹¹ m।
৩. পাৰছেক ≈ ৩.২৬ ly ≈ ৩.০৮ × ১০¹⁶ m।
৪. মানৱ ৰক্তৰ ৰক্তকণিকাৰ আয়ুস: ১২০ দিন; শ্বেত ৰক্তকণিকা: ৭–১৪ দিন।
৫. হিম’গ্লবিন: ১৫ g/১০০ mL; প্ৰতিটো Hb-য়ে ৪টা O₂ কঢ়িয়ায়।
৬. ৰক্তৰ pH: ৭.৪; গেছ্ট্ৰিক ৰস: ১.৫–৩.৫।
৭. ইউৰিয়াৰ সূত্ৰ: CO(NH₂)₂।
৮. হাঁহি গেছ: N₂O।
৯. চকুপানী গেছ: ক্ল’ৰ’পিক্ৰিন (CCl₃NO₂)।
১০. গধুৰ পানী: D₂O; ম’লাৰ ভৰ ২০ g।
১১. প্ৰাকৃতিকৰ ভিতৰত আটাইতকৈ টান: হীৰা (১০ ম’হছ)।
১২. শ্ৰেষ্ঠ পৰিবাহী: Ag > Cu > Au > Al।
১৩. টাংষ্টেন: সৰ্বোচ্চ গলনাংকৰ ধাতু (৩৪১০ °C)।
১৪. হিলিয়াম: সৰ্বনিম্ন উতলাংকৰ গেছ (–২৬৮.৯ °C)।
১৫. হাইড্ৰ’জেন: ব্ৰহ্মাণ্ডত আটাইতকৈ প্ৰচুৰ; অক্সিজেন: পৃথিৱীৰ বাকলি।
১৬. CO₂ কঠিন: শুকান বৰফ (–৭৮ °C)।
১৭. মাৰ্ছ গেছ: CH₄।
১৮. প্ৰডিউছাৰ গেছ: CO + N₂।
১৯. পানী গেছ: CO + H₂।
২০. CNG: সংকোচিত CH₄ (>৯০ %)।
২১. LPG: ৭০ % প্ৰ’পেন + ৩০ % বিউটেন।
২২. ব্ৰঞ্জ: Cu + Sn (৯০:১০)।
২৩. পিতল: Cu + Zn (৭০:৩০)।
২৪. ষ্টেইনলেছ ষ্টীল: Fe + Cr + Ni (১৮:৮)।
২৫. গান মেটাল: Cu ৮৮, Sn ১০, Zn ২।
২৬. ছ’ল্ডাৰ: Pb + Sn (৫০:৫০)।
২৭. ব্লিচিং পাউদাৰ: CaOCl₂।
২৮. বেকিং ছ’ডা: NaHCO₃।
২৯. ৱাছিং ছ’ডা: Na₂CO₃·10H₂O।
৩০. প্লাষ্টাৰ অৱ পেৰিছ: CaSO₄·½H₂O।
৩১. বগা ভিট্ৰিয়ল: ZnSO₄·7H₂O।
৩২. নীলা ভিট্ৰিয়ল: CuSO₄·5H₂O।
৩৩. সেউজীয়া ভিট্ৰিয়ল: FeSO₄·7H₂O।
৩৪. ম’হৰৰ নিমখ: (NH₄)₂SO₄·FeSO₄·6H₂O।
৩৫. অকোৱা ৰেজিয়া: গাঢ় HCl + HNO₃ (৩:১)।
৩৬. ৰাসায়নিকৰ ৰজা: H₂SO₄।
৩৭. ধাতুৰ ৰজা: সোণ।
৩৮. আটাইতকৈ পাতল ধাতু: Li; আটাইতকৈ গধুৰ গেছ: Rn।
৩৯. মানৱ DNA bp: ~৩.২ বিলিয়ন।
৪০. আটাইতকৈ সৰু হাড়: ষ্টেপিছ (কাণ)।
৪১. আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থি: যকৃৎ; আটাইতকৈ ডাঙৰ অংগ: ছাল।
৪২. স্বাভাৱিক দৃষ্টিশক্তি: ৬/৬ (২০/২০ ফুট)।
৪৩. ৰং অন্ধতা: X-লিংকড; পুৰুষ > মহিলা।
৪৪. সক্ৰিয়তাৰ SI একক: বেকুৱেৰেল (Bq); ১ Ci = ৩.৭×১০¹⁰ Bq।
৪৫. ফিউজ ৰেটিং: I = P/V (এম্পিয়াৰ) নিকটতম মান।
৪৬. ভাৰতৰ সময় অঞ্চল: +৫:৩০ UTC; ৮২.৫°E।
৪৭. চন্দ্ৰৰ পলায়ন বেগ: ২.৪ km/s।
৪৮. GSLV MkIII ক্ষমতা: GTO-লৈ ৪ টন।
৪৯. মংগলযান উৎক্ষেপণ: ৫ নৱেম্বৰ ২০১৩; কক্ষপথ ২৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪।
৫০. ভাৰতৰ প্ৰথম পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰ: অপ্সৰা (১৯৫৬)।

বিভাগ-৪ : আৰ আৰ বিৰ আগৰ বছৰৰ প্ৰৱণতা (২০২০-২৪)

প্ৰায় প্ৰশ্ন বিতৰণ (১০০ৰ ভিতৰত ৩০টা প্ৰশ্ন):
জীৱবিজ্ঞান ১২ (৪০ %) > ৰসায়ন বিজ্ঞান ৮ > পদাৰ্থ বিজ্ঞান ৬ > অন্যান্য (মহাকাশ, কম্পিউটাৰ, একক) ৪।
সৰ্বোচ্চ হিট উপ-বিষয়সমূহ:
• ভিটামিন আৰু ৰোগ, ৰক্ত গ্ৰুপ, সালোকসংশ্লেষণ/শ্বসন, pH, অক্সিডেচন-ৰিডাকচন, ওহমৰ সূত্ৰ, দাপোন-লেনছৰ সূত্ৰ, ক্ষমতা-শক্তিৰ একক, আইছ’ট’প, সংমিশ্ৰণ, সাধাৰণ নিমখৰ ৰাসায়নিক নাম, মানৱ শৰীৰৰ তথ্য, পলায়ন বেগ, ৰাস্তাৰ বেংকিং, প্ৰতিধ্বনি, তাৰৰ ৰং চিহ্ন, ফিউজ, উপগ্ৰহৰ ডাকনাম।

বিভাগ-৫ : ১০০টা এক-শাৰীৰ কেপছুল (উচ্চ-কম্পনাংক)

১. OH⁻ আয়ন = বেছ; H⁺ = এছিড।
২. Cu₂O = ৰঙা; CuO = ক’লা।
৩. গাঢ় H₂SO₄ চেনিৰ পৰা পানী আতৰাই → ক’লা ফ্ৰম।
৪. আয়’ডিন পৰীক্ষা → ষ্টাৰ্চৰ সৈতে নীলা-ক’লা।
৫. FeCl₃ + NH₄SCN → তেজ-ৰঙা [Fe(SCN)]²⁺।
৬. Zn + H₂SO₄ → H₂; Cu + তৰল H₂SO₄ → H₂ নহয়।
৭. অকোৱা ৰেজিয়াই Au আৰু Pt দ্ৰৱীভূত কৰে।
৮. ২,৪-DNP পৰীক্ষা কাৰ্বনাইল।
৯. ট’লেনৰ ৰিএজেণ্ট → ৰূপৰ দাপোন (এলডিহাইড)।
১০. ফেলিং A+B → ৰঙা অধঃক্ষেপ (এলডিহাইড)।
১১. কঠোৰ পানী → চাবোনৰ সৈতে ফেন নহয়।
১২. অস্থায়ী কঠোৰতা → Ca(HCO₃)₂; স্থায়ী → CaSO₄।
১৩. ক্লাৰ্কৰ পদ্ধতি: Ca(OH)₂; কেলগন: Na₆P₆O₁₈।
১৪. বক্সাইট আকৰ Al; হিমাটাইট Fe; কপাৰ পাইৰাইটছ CuFeS₂।
১৫. হল-হেৰ’ল্ট: Al ইলেক্ট্ৰ’লাইছিছ।
১৬. কন্টাক্ট প্ৰক্ৰিয়া: H₂SO₄; অষ্টৱাল্ড: HNO₃।
১৭. হেবাৰ: NH₃ (Fe + Mo, ৪৫০ °C, ২০০ atm)।
১৮. অৰ্লন = PAN; টেৰিলিন = PET; প্ৰাকৃতিক ৰবাৰ = cis-1,4-polyisoprene।
১৯. ভালকেনাইজেচন: S ৩-৫ %।
২০. বেকেলাইট: ফিনল + ফৰ্মেলডিহাইড।
২১. PVC: মনোমাৰ ভিনাইল ক্ল’ৰাইড।
২২. BOD উচ্চ → প্ৰদূষিত পানী।
২৩. মন্ট্ৰিয়েল প্ৰট’কল → O₃ হ্ৰাস।
২৪. গ্ৰীনহাউছ গেছ সৰ্বোচ্চ % → H₂O বাষ্প, কিন্তু CO₂ চালক।
২৫. এছিড বৰষুণ pH < ৫.৬।
২৬. ইউট্ৰ’ফিকেশ্যন → শেলাইৰ বিকাশ → O₂↓।
২৭. মিনামাটা ৰোগ → Hg।
২৮. ইটাই-ইটাই → Cd।
২৯. নীলা শিশু → NO₃⁻।
৩০. শব্দ > ১২০ dB → বিষ।
৩১. অতিশব্দ f > ২০ kHz।
৩২. SONAR → অতিশব্দ।
৩৩. মেক ১ ≈ ৩৩২ m/s; মেক ২ = দুগুণ।
৩৪. ৰামধেনু: ৪২° ৰঙা, ৪০° বেঙুনীয়া।
৩৫. বিচ্ছুৰণ → প্ৰিজম; বিক্ষেপণ → ৰঙা সূৰ্যাস্ত (ৰেলেই λ⁻⁴)।
৩৬. মায়’পিয়া → অবতল; হাইপাৰমেট্ৰ’পিয়া → উত্তল।
৩৭. প্ৰেছবায়’পিয়া → দ্বি-ফ’কেল।
৩৮. এষ্টিগমেটিজম → চিলিণ্ড্ৰিকেল লেনছ।
৩৯. ১ ডায়’প্টাৰ = ১ m⁻¹।
৪০. লেজাৰ: Light Amplification Stimulated Emission Radiation।
৪১. LED: p-n সংযোগস্থল; স্বতঃস্ফূৰ্ত।
৪২. LCD: নেমাটিক ক্ৰিষ্টেল।
৪৩. ফাইবাৰ অপ্টিক: সম্পূৰ্ণ আভ্যন্তৰীণ প্ৰতিফলন।
৪৪. ট্ৰান্সফৰ্মাৰ: ষ্টেপ-আপ Ns > Np; Vs/Vp = Ns/Np = Ip/Is।
৪৫. ডাইনাম’: AC → স্লিপ ৰিং; DC → স্প্লিট ৰিং (কমিউটেটৰ)।
৪৬. মটৰৰ নিয়ম: ফ্লেমিং বাওঁ; জেনেৰেটৰৰ নিয়ম: সোঁ।
৪৭. আৰ্থ তাৰ → সেউজীয়া; নিউট্ৰেল → ক’লা; লাইভ → ৰঙা।
৪৮. LED বাল্ব ৯ W ≈ ৬০ W ইনকেণ্ডেচেণ্ট।
৪৯. তৰাৰ ৰং গৰম→চেঁচা: O B A F G K M (Oh Be A Fine Girl/Guy Kiss Me)।
৫০. প্ৰক্সিমা চেণ্টৰি: আটাইতকৈ ওচৰৰ তৰা ৪.২৪ ly।
৫১. চিৰিয়াছ: আটাইতকৈ উজ্জ্বল ৰাতিৰ তৰা।
৫২. এণ্ড্ৰমিডা: আটাইতকৈ ওচৰৰ স্পাইৰেল গেলাক্সি।
৫৩. বৃহস্পতি: আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ দ্ৰুত ঘূৰ্ণন।
৫৪. শুক্ৰ: আটাইতকং গৰম (CO₂), বিপৰীতগামী, আটাইতকং দীঘল দিন।
৫৫. মঙ্গল: ৰঙা (Fe₂O₃), ২টা চন্দ্ৰ ফ’বছ ডেইমছ।
৫৬. শনি: আটাইতকং কম ঘনত্ব (০.৭ g/cc), ১৪৬টা চন্দ্ৰ।
৫৭. টাইটান: শনিৰ চন্দ্ৰ N₂ বায়ুমণ্ডল।
৫৮. গেনিমিড: আটাইতকং ডাঙৰ চন্দ্ৰ (বৃহস্পতি)।
৫৯. হেলী ধূমকেতু: ৭৬ বছৰ; শেষ ১৯৮৬, পৰৱৰ্তী ২০৬১।
৬০. স্পুটনিক-১: ৪ অক্টোবৰ ১৯৫৭।
৬১. ইউৰি গাগাৰিন: ১২ এপ্ৰিল ১৯৬১।
৬২. ৰাকেশ শৰ্মা: ৩ এপ্ৰিল ১৯৮৪ (ছয়ুজ T-11 ত)।
৬৩. কল্পনা চাওলা: ভাৰত-জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথম মহিলা মহাকাশচাৰী (১৯৯৭)।
৬৪. গগনযান: ৩ জন চালক, ২০২৫ লক্ষ্য।
৬৫. চন্দ্ৰযান-৩: ২৩ আগষ্ট ২০২৩, বিক্ৰম লেণ্ডাৰ, প্ৰজ্ঞান ৰ’ভাৰ।
৬৬. আদিত্য-L1: সূৰ্য অভিযান, লেগ্ৰেঞ্জ-১।
৬৭. SSLV: ৩টা কঠিন স্তৰ, ৫০০ km, ২০২২ ১ম উৰণ।
৬৮. NISAR: নাছা-ইছৰো SAR, ২০২৪।
৬৯. হেপাটাইটিছ ভাইৰাছ: A-E; কেৱল B DNA, বাকীবোৰ RNA।
৭০. প’লিঅ’: RNA, এণ্টেৰ’ভাইৰাছ; মুখীয় (ছাবিন) জীৱন্ত, ইনজেকচন (ছাল্ক) মৃত।
৭১. COVID-19: SARS-CoV-2, RNA, +ve sense।
৭২. পেনিচিলিন: প্ৰথম এণ্টিবায়’টিক, ফ্লেমিং ১৯২৮।
৭৩. ইন্সুলিন: বেণ্টিং বেষ্ট ১৯২২; মানৱ ৰিকম্বিনেণ্ট ১৯৮২।
৭৪. প্ৰথম ভেকচিন: এডৱাৰ্ড জেনাৰ ১৭৯৬ (গুটীবসন্ত)।
৭৫. DPT: ৩-ইন-১; MMR: ৩-ইন-১।
৭৬. পালছ প’লিঅ’: ১৯৯৫ ভাৰত।
৭৭. ভাৰত গুটীবসন্তমুক্ত: ১৯৭৫; প’লিঅ’মুক্ত: ২০১৪।
৭৮. COVID ভেকচিন প্ৰথম: ক’ভিশ্বিল্ড, ক’ভেক্সিন ১৬ জানুৱাৰী ২০২১।
৭৯. জিন সম্পাদনা: CRISPR-Cas9।
৮০. মানৱ জিন’ম প্ৰকল্প: ২০০৩, $২.৭ b।
৮১. DNA: দ্বি-সূত্ৰী; RNA: এক-সূত্ৰী; ইউৰাচিলে থাইমিনৰ ঠাই লয়।
৮২. mRNA: নমুনা; tRNA: এডাপ্টাৰ; rRNA: ৰাইব’জ’ম।
৮৩. মাইট’কণ্ড্ৰিয়া: শক্তি কেন্দ্ৰ; ক্ল’ৰ’প্লাষ্ট: পাকঘৰ।
৮৪. লাইছ’জ’ম: আত্মঘাতী থলি।
৮৫. ৰাইব’জ’ম: প্ৰ’টিন কাৰখানা; ছভেডবাৰ্গ একক।
৮৬. কোষ তত্ত্ব: শ্লাইডেন শ্ব্বান ১৮৩৮; ভিৰক’ “omnis cellula…"।
৮৭. প্ৰকাৰ্যকোষ: নিউক্লিয়াছ নাই; ইউকাৰ্যকোষ: নিউক্লিয়াছ আছে।
৮৮. আটাইতকং দীঘল কোষ: মানৱ স্নায়ুকোষ।
৮৯. আটাইতকং ডাঙৰ এককোষী: উটপক্ষীৰ কণী।
৯০. আটাইতকং সৰু কোষ: PPLO (মাইক’প্লাজমা)।
৯১. SI একক: cd (দীপ্তিমান), mol (পৰিমাণ), K (তাপমাত্ৰা), A (বিদ্যুৎপ্ৰবাহ)।
৯২. পৰিপূৰক SI: rad (কোণ), sr (ঘন কোণ)।
৯৩. ১ Å = ১০⁻¹⁰ m; ১ nm = ১০ Å।
৯৪. ১ ফাৰ্মি = ১০⁻¹⁵ m; ১ বাৰ্ণ = ১০⁻²⁸ m²।
৯৫. ১ atm = ১.০১৩ বাৰ = ৭৬০ mmHg = ১০১৩২৫ Pa।
৯৬. ১ হৰ্ছপাৱাৰ = ৭৪৬ W; ১ কেলৰি = ৪.১৮ J।
৯৭. ১ eV = ১.৬ × ১০⁻¹⁹ J।
৯৮. একীভূত ভৰ একক: ১ u = ৯৩১.৫ MeV/c²।
৯৯. ১ কেৰেট = ২০০ mg; ১ আউন্স = ২৮.৩৫ g।
১০০. ১ বাৰেল তেল = ১৫৯ L।

বিভাগ-৬ : ১০টা সাধাৰণ বিভ্ৰান্তি দূৰীকৰণ

বিভাগ-৭ : স্মৃতি কৌশল

১. বৰ্ণালীৰ ক্ৰম: “ROY G. BIV” → Red Orange Yellow Green Blue Indigo Violet।
২. গ্ৰহৰ ক্ৰম: “My Very Educated Mother Just Served Us Noodles” (Mer Venus Earth Mars Jup Sat Uran Nep)।
৩. টেক্স’নমি স্তৰ: “Dear King Philip Came Over For Good Soup” (Domain Kingdom Phylum Class Order Family Genus Species)।
৪. অত্যাৱশ্যকীয় এমিন’ এছিড: “PVT TIM HALL” (Phe Val Thr Trp Ile Met His Arg Leu Lys)।
৫. ক্ৰেনিয়েল স্নায়ু: “On Old Olympus Towering Top…” (১২টা নাম, ১ম আখৰ)।
৬. মৌচুমী শস্য: “খৰিফ = বৰষুণ, ৰবি = শীত” (K-R, R-W)।
৭. ক্ষাৰক ধাতু: Group-1 “LiNa Ki Ruby Cs Françoise” (Li Na K Rb Cs Fr)।
৮. হেল’জেন: Group-17 “FCl Br I At Ts” (F Cl Br I At Ts)।
৯. তাৰৰ ৰং: “লাইভ ৰঙা, নিউট্ৰেল ক’লা, আৰ্থ সেউজীয়া” → “ৰঙা নে আৰ্থক সেউজীয়া কৰিলে” হিন্দী স্মৃতিসহায়ক।
১০. দাপোনৰ সূত্ৰৰ চিহ্ন: “U V F” → “UVF” কেমেৰা ব্ৰেণ্ড → চিহ্ন নিয়মৰ সৈতে ১/f = ১/v + ১/u মনত ৰাখক।

বিভাগ-৮ : শেষ-ঘণ্টাৰ পুনৰীক্ষণ (শীৰ্ষ-২০)

১. pH < ৭ এছিড; > ৭ বেছ; = ৭ নিউট্ৰেল।
২. অক্সিডেচন = ইলেক্ট্ৰন হেৰুৱা; ৰিডাকচন = ইলেক্ট্ৰন লাভ।
৩. শৃংখলাবদ্ধ ৰোধ যোগ; সমান্তৰাল ১/R পৰস্পৰ যোগ।
৪. ক্ষমতাৰ একক: kWh (শক্তি); kW (ক্ষমতা); ১ একক = ১ kWh।
৫. লেনছ: ১/f = ১/v – ১/u; P(D) = ১০০/f(cm)।
৬. কেপলাৰ-৩: T² ∝ R³।
৭. পৃথিৱীৰ পলায়ন বেগ ১১.২ km/s; চন্দ্ৰৰ ২.৪ km/s।
৮. ৰক্ত গ্ৰুপ O⁻ সাৰ্বজনীন দাতা; AB⁺ সাৰ্বজনীন গ্ৰহীতা।
৯. ভিটামিন C → স্কাৰ্ভি; D → ৰিকেটছ; B₁ → বেৰি-বেৰি; A → ৰাতি-কুৱা।
১০. সালোকসংশ্লেষণ: CO₂ + H₂O → গ্লুক’জ + O₂ (ক্ল’ৰ’ফিল, পোহৰ)।
১১. CO₂ + চুণপানী → ঘোলা (CaCO₃); বেছি → পৰিষ্কাৰ (Ca(HCO₃)₂)।
১২. অকোৱা ৰেজিয়া = ৩ HCl + ১ HNO₃।
১৩. হিমাটাইট Fe; বক্সাইট Al; গেলেনা Pb।
১৪. সংমিশ্ৰণ: পিতল Cu+Zn; ব্ৰঞ্জ Cu+Sn; ষ্টেইনলেছ Fe+Cr+Ni।
১৫. গধুৰ পানী D₂O; কঠোৰ পানী Ca/Mg লৱণ।
১৬. ১ পোহৰ বৰ্ষ = ৯.৪৬ × ১০¹⁵ m; ১ AU = ১.৫ × ১০¹¹ m।
১৭. মেক ১ = ৩৩২ m/s; প্ৰতিধ্বনিৰ ন্যূনতম ১৬.৬ m।
১৮. ট্ৰান্সফৰ্মাৰ: ষ্টেপ-আপ Ns > Np; Vs/Vp = Ns/Np।
১৯. ভাৰতৰ প্ৰথম পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰ অপ্সৰা; প্ৰথম উপগ্ৰহ আৰ্য্যভট্ট।
২০. চন্দ্ৰযান-৩ অৱতৰণ ২৩ আগষ্ট ২০২৩; আদিত্য-L1 L1 বিন্দুত।

এই পত্ৰ কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব

১. প্ৰথমে বিভাগ ১→৪ পঢ়ক (১৫ মিনিট) – কাঠামো গঠন কৰে।
২. বিভাগ-৫ৰ এক-শাৰীসমূহ চমুকৈ চাওক (২৫ মিনিট) – দ্ৰুত-অগ্নি স্মৃতি।
৩. বিভাগ ৬-৭ এবাৰ চকু ফুৰাওক (৫ মিনিট) – বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰক আৰু কৌশল সাঁচি ৰাখক।
৪. অন্তিম ১৫ মিনিট: বিভাগ-৮ক মন্ত্ৰৰ দৰে গাই থাকক যেতিয়ালৈকে হলত সোমাব।

মুঠ ≈ ৬০ মিনিট → সম্পূৰ্ণ সাধাৰণ বিজ্ঞান পুনৰীক্ষণ কৰা হ’ল!
শুভকামনা, উজ্জ্বল ৰঙত আৰ আৰ বি ক্ৰেক কৰক।