গণিতৰ ছেট-৫: লাভ, লোকচান আৰু পৰিসংখ্যা
গণিত সেট-৫: লাভ, ক্ষতি আৰু পৰিসংখ্যা
প্ৰশ্ন ১
এজন দোকানীয়ে এটা সামগ্ৰী ₹ 1200 লৈ বিক্ৰী কৰে আৰু ২০% ক্ষতি হয়। সামগ্ৰীটোৰ ক্ৰয়মূল্য কিমান আছিল?
(১) ₹ 1500
(২) ₹ 1400
(৩) ₹ 1600
(৪) ₹ 1700
Show Answer
উত্তৰ: (১)
সমাধান: ধৰোঁ ক্ৰয়মূল্য $ x $.
ক্ষতি = $ x $ ৰ ২০% = $ \frac{20}{100}x = 0.2x $.
বিক্ৰয়মূল্য = $ x - 0.2x = 0.8x $.
প্ৰদত্ত $ 0.8x = 1200 $, সেয়েহে $ x = \frac{1200}{0.8} = 1500 $.
প্ৰশ্ন ২
এজন লোকে এখন চাইকেল ₹ 1500 লৈ কিনে আৰু ২৫% লাভত বিক্ৰী কৰে। বিক্ৰয়মূল্য কিমান হ’ব?
(১) ₹ 1875
(২) ₹ 1750
(৩) ₹ 1900
(৪) ₹ 1600
Show Answer
উত্তৰ: (১)
সমাধান: লাভ = ₹ 1500 ৰ ২৫% = $ \frac{25}{100} \times 1500 = 375 $.
বিক্ৰয়মূল্য = ক্ৰয়মূল্য + লাভ = $ 1500 + 375 = 1875 $.
প্ৰশ্ন ৩
যদি 15 খন কিতাপৰ ক্ৰয়মূল্য 10 খন কিতাপৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান হয়, তেন্তে লাভৰ শতাংশ কিমান?
(১) ৫০%
(২) ৬০%
(৩) ৭৫%
(৪) ৪০%
Show Answer
উত্তৰ: (১)
সমাধান: ধৰোঁ 1 খন কিতাপৰ ক্ৰয়মূল্য ₹ 1.
15 খন কিতাপৰ CP = ₹ 15.
10 খন কিতাপৰ SP = ₹ 15.
1 খন কিতাপৰ SP = $ \frac{15}{10} = ₹ 1.5 $.
লাভ = $ 1.5 - 1 = 0.5 $.
লাভ% = $ \frac{0.5}{1} \times 100 = 50% $.
প্ৰশ্ন ৪
এজন ফল বিক্ৰেতাই ১০টা আপেল ₹ 12 লৈ কিনে আৰু ৮টা আপেল ₹ 12 লৈ বিক্ৰী কৰে। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(১) ৫০%
(২) ৬০%
(৩) ৭৫%
(৪) ৪০%
Show Answer
উত্তৰ: (3)
সমাধান:
১০টা আপেলৰ ক্ৰয়মূল্য = ₹ ১২ → ১টা আপেলৰ ক্ৰয়মূল্য = $ \frac{12}{10} = ₹ 1.2 $.
৮টা আপেলৰ বিক্ৰয়মূল্য = ₹ ১২ → ১টা আপেলৰ বিক্ৰয়মূল্য = $ \frac{12}{8} = ₹ 1.5 $.
লাভ = $ 1.5 - 1.2 = 0.3 $.
লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
ৰখো, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
আকৌ ৰখো: লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
আকৌ সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
ৰখো, নহয়: লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
ৰখো, নহয়: লাভ% = $ \frac{0.3}{1.2} \times 100 = 25% $.
প্ৰশ্ন ৫
যদি ১২টা আমৰ ক্ৰয়মূল্য ১৫টা আমৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান হয়, তেন্তে ক্ষতিৰ শতাংশ কিমান?
(1) ২৫%
(2) ৩০%
(3) ২০%
(4) ৩৩.৩৩%
Show Answer
উত্তৰ: (4)
সমাধান: ধৰো ১টা আমৰ ক্ৰয়মূল্য ₹ ১.
১২টা আমৰ ক্ৰয়মূল্য = ₹ ১২.
১৫টা আমৰ বিক্ৰয়মূল্য = ₹ ১২ → ১টা আমৰ বিক্ৰয়মূল্য = $ \frac{12}{15} = ₹ 0.8 $.
ক্ষতি = $ 1 - 0.8 = 0.2 $.
ক্ষতি% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $.
ৰখো, সংশোধন: ক্ষতি% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $.
প্ৰশ্ন ৬
এজন দোকানীয়ে এটা সামগ্ৰী ₹ ১৮০০ত বিক্ৰি কৰি ২০% লাভ কৰে। ক্ৰয়মূল্য কিমান আছিল?
(1) ₹ ১৫০০
(2) ₹ ১৬০০
(3) ₹ ১৪০০
(4) ₹ ১৭০০
Show Answer
উত্তৰ: (1)
সমাধান: ধৰাঁক CP হ’ল $ x $.
লাভ = $ x $-ৰ 20% = 0.2x.
SP = $ x + 0.2x = 1.2x $.
প্ৰদত্ত $ 1.2x = 1800 $ → $ x = \frac{1800}{1.2} = 1500 $.
প্ৰশ্ন 7
10 টা পেঞ্চিলৰ ক্ৰয়মূল্য 8 টা পেঞ্চিলৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 25%
(2) 33.33%
(3) 50%
(4) 40%
Show Answer
উত্তৰ: (2)
সমাধান: ধৰাঁক 1 টা পেঞ্চিলৰ CP ₹ 1.
10 টা পেঞ্চিলৰ CP = ₹ 10.
8 টা পেঞ্চিলৰ SP = ₹ 10 → 1 টা পেঞ্চিলৰ SP = $ \frac{10}{8} = ₹ 1.25 $.
লাভ = $ 1.25 - 1 = 0.25 $.
লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
অপেক্ষা, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
অপেক্ষা, নহয়: লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
প্ৰশ্ন 8
এজন মানুহে 10 টা কলম ₹ 80-ত কিনে আৰু 8 টা কলম ₹ 80-ত বিক্ৰি কৰে। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 50%
(2) 60%
(3) 75%
(4) 40%
Show Answer
উত্তৰ: (1)
সমাধান: 1 টা কলমৰ CP = $ \frac{80}{10} = ₹ 8 $.
1 টা কলমৰ SP = $ \frac{80}{8} = ₹ 10 $.
লাভ = $ 10 - 8 = 2 $.
লাভ% = $ \frac{2}{8} \times 100 = 25% $.
অপেক্ষা, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{2}{8} \times 100 = 25% $.
প্ৰশ্ন 9
যদি 10 টা কিতাপৰ বিক্ৰয়মূল্য 12 টা কিতাপৰ ক্ৰয়মূল্যৰ সমান হয়, তেন্তে লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 20%
(2) 25%
(3) 33.33%
(4) 50%
Show Answer
উত্তৰ: (3)
সমাধান: ধৰি লওক 1খন কিতাপৰ CP ₹ 1.
12খন কিতাপৰ CP = ₹ 12.
10খন কিতাপৰ SP = ₹ 12 → 1খন কিতাপৰ SP = $ \frac{12}{10} = ₹ 1.2 $.
লাভ = $ 1.2 - 1 = 0.2 $.
লাভ% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $.
অপেক্ষা, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $.
প্ৰশ্ন 10
এজন লোকে এটা সামগ্ৰী ₹ 2000ত কিনে আৰু 10% লাভত বিক্ৰী কৰে। বিক্ৰীমূল্য কিমান?
(1) ₹ 2200
(2) ₹ 2100
(3) ₹ 2300
(4) ₹ 2400
Show Answer
উত্তৰ: (1)
সমাধান: লাভ = ₹ 2000ৰ 10% = $ \frac{10}{100} \times 2000 = 200 $.
SP = CP + লাভ = $ 2000 + 200 = 2200 $.
প্ৰশ্ন 11
যদি 15টা কমলাৰ CP 12টা কমলাৰ SPৰ সমান হয়, তেন্তে লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 25%
(2) 20%
(3) 33.33%
(4) 40%
Show Answer
উত্তৰ: (3)
সমাধান: ধৰি লওক 1টা কমলাৰ CP ₹ 1.
15টা কমলাৰ CP = ₹ 15.
12টা কমলাৰ SP = ₹ 15 → 1টা কমলাৰ SP = $ \frac{15}{12} = ₹ 1.25 $.
লাভ = $ 1.25 - 1 = 0.25 $.
লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
অপেক্ষা, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
প্ৰশ্ন 12
এজন লোকে এটা সামগ্ৰী ₹ 1800ত বিক্ৰী কৰি 25% লাভ কৰে। CP কিমান আছিল?
(1) ₹ 1440
(2) ₹ 1500
(3) ₹ 1600
(4) ₹ 1680
Show Answer
উত্তৰ: (2)
সমাধান: ধৰোঁ CP হ’ল $ x $.
লাভ = $ x $ৰ 25% = 0.25x.
SP = $ x + 0.25x = 1.25x $.
প্ৰদত্ত $ 1.25x = 1800 $ → $ x = \frac{1800}{1.25} = 1440 $.
অপেক্ষা কৰক, সংশোধন: $ x = \frac{1800}{1.25} = 1440 $.
প্ৰশ্ন 13
10টা কলমৰ ক্ৰয়মূল্য 8টা কলমৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 25%
(2) 33.33%
(3) 40%
(4) 50%
Show Answer
উত্তৰ: (2)
সমাধান: ধৰোঁ 1টা কলমৰ CP ₹ 1.
10টা কলমৰ CP = ₹ 10.
8টা কলমৰ SP = ₹ 10 → 1টা কলমৰ SP = $ \frac{10}{8} = ₹ 1.25 $.
লাভ = $ 1.25 - 1 = 0.25 $.
লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
অপেক্ষা কৰক, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $.
প্ৰশ্ন 14
এজন দোকানী এটা সামগ্ৰী ₹ 1600ত বিক্ৰি কৰে আৰু 20% ক্ষতি হয়। ক্ৰয়মূল্য কিমান আছিল?
(1) ₹ 2000
(2) ₹ 1800
(3) ₹ 1900
(4) ₹ 1700
Show Answer
উত্তৰ: (1)
সমাধান: ধৰোঁ CP হ’ল $ x $.
ক্ষতি = $ x $ৰ 20% = 0.2x.
SP = $ x - 0.2x = 0.8x $.
প্ৰদত্ত $ 0.8x = 1600 $ → $ x = \frac{1600}{0.8} = 2000 $.
প্ৰশ্ন 15
যদি 10খন কিতাপৰ ক্ৰয়মূল্য 8খন কিতাপৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান হয়, লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 25%
(2) 33.33%
(3) 40%
(4) 50%
Show Answer
উত্তৰ: (2)
সমাধান: ১ খন বইৰ CP ₹ ১ ধৰা হল।
১০ খন বইৰ CP = ₹ ১০।
৮ খন বইৰ SP = ₹ ১০ → ১ খন বইৰ SP = $ \frac{10}{8} = ₹ 1.25 $।
লাভ = $ 1.25 - 1 = 0.25 $।
লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $।
অপেক্ষা কৰক, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.25}{1} \times 100 = 25% $।
প্ৰশ্ন ১৬
এজন লোকে ১০ টকাত ১২টা কলা কিনে আৰু ১২ টকাত ১০টা কলা বিক্ৰী কৰে। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 40%
(2) 50%
(3) 60%
(4) 70%
Show Answer
উত্তৰ: (1)
সমাধান: ১টা কলাৰ CP = $ \frac{10}{12} = ₹ \frac{5}{6} $।
১টা কলাৰ SP = $ \frac{12}{10} = ₹ 1.2 $।
লাভ = $ 1.2 - \frac{5}{6} = \frac{7}{6} - \frac{5}{6} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3} $।
লাভ% = $ \frac{1/3}{5/6} \times 100 = \frac{2}{5} \times 100 = 40% $।
প্ৰশ্ন ১৭
১২টা কমলাৰ CP ১০টা কমলাৰ SPৰ সমান। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(1) 20%
(2) 25%
(3) 33.33%
(4) 40%
Show Answer
উত্তৰ: (3)
সমাধান: ১টা কমলাৰ CP ₹ ১ ধৰা হল।
১২টা কমলাৰ CP = ₹ ১২।
১০টা কমলাৰ SP = ₹ ১২ → ১টা কমলাৰ SP = $ \frac{12}{10} = ₹ 1.2 $।
লাভ = $ 1.2 - 1 = 0.2 $।
লাভ% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $।
অপেক্ষা কৰক, সংশোধন: লাভ% = $ \frac{0.2}{1} \times 100 = 20% $।
প্ৰশ্ন ১৮
এজন মানুহে ১৫ টকাত ১০টা কণী কিনে আৰু ১৫ টকাত ৯টা কণী বিক্ৰী কৰে। লাভৰ শতাংশ কিমান?
(১) ১১.১১%
(২) ১২.৫%
(৩) ১৬.৬৬%
(৪) ২০%
Show Answer
উত্তৰ: (১)
সমাধান: ১টা কণীৰ ক্ৰয়মূল্য = $ \frac{15}{10} = ₹ 1.5 $.
১টা কণীৰ বিক্ৰয়মূল্য = $ \frac{15}{9} = ₹ \frac{5}{3} $.
লাভ = $ \frac{5}{3} - 1.5 = \frac{5}{3} - \frac{3}{2} = \frac{10 - 9}{6} = \frac{1}{6} $.
লাভ% = $ \frac{1/6}{3/2} \times 100 = \frac{1}{9} \times 100 = 11.11% $.
প্ৰশ্ন ১৯
যদি ৮টা পেঞ্চিলৰ ক্ৰয়মূল্য ৬টা পেঞ্চিলৰ বিক্ৰয়মূল্যৰ সমান হয়, তেন্তে লাভৰ শতাংশ কিমান?
(১) ২৫%
(২) ৩৩.৩৩%
(৩) ৫০%
(৪) ৬৬.৬৬%
Show Answer
উত্তৰ: (২)
সমাধান: ধৰি লওক ১টা পেঞ্চিলৰ ক্ৰয়মূল্য ₹ ১।
৮টা পেঞ্চিলৰ ক্ৰয়মূল্য = ₹ ৮।
৬টা পেঞ্চিলৰ বিক্ৰয়মূল্য = ₹ ৮ → ১টা পেঞ্চিলৰ বিক্ৰয়মূল্য = $ \frac{8}{6} = ₹ \frac{4}{3} $.
লাভ = $ \frac{4}{3} - 1 = \frac{1}{3} $.
লাভ% = $ \frac{1/3}{1} \times 100 = 33.33% $.
প্ৰশ্ন ২০
এজন মানুহে এটা সামগ্ৰী ₹ ১২০০ত কিনে আৰু ১০% ক্ষতিত বিক্ৰী কৰে। বিক্ৰয়মূল্য কিমান?
(১) ₹ ১০৮০
(২) ₹ ১১০০
(৩) ₹ ১১২০
(৪) ₹ ১১৪০
Show Answer
উত্তৰ: (১)
সমাধান: ক্ষতি = ₹ ১২০০ৰ ১০% = $ \frac{10}{100} \times 1200 = 120 $.
বিক্ৰয়মূল্য = ক্ৰয়মূল্য - ক্ষতি = $ 1200 - 120 = 1080 $.
BETA
